Tiroid kanseri kadınlarda daha sık görülen kanser türlerinden biridir. Kadınlarda erkeklere nazaran 3-4 kat daha fazla görülür. Sinsi bir kanserdir, belirti vermeyebileceği gibi sadece bir türü kan tahlilinde bulgu verir. Bu nedenle muayene ve yıllık ultrason takibi önemlidir. Ultrason teknolojilerindeki gelişmeler ve ultrasonografinin yaygınlaşması tiroid kanserinin erken tanısını kolaylaştırmış, tiroid kanserine bağlı ölümleri azaltmıştır.
İyot eksikliği, çocukluk çağında boyun bölgesine yönelik radyasyona maruz kalma, ailede tiroid kanseri hikayesi olması ve kadın cinsiyeti tiroid kanseri risk faktörleri arasındadır.
Tiroid Kanseri Nedir?
Tiroid kanseri, boynun ön kısmında yer alan tiroid bezindeki hücrelerin kontrolsüz çoğalmasıyla ortaya çıkar. Bu bez, metabolizmayı düzenleyen hormonlar üretir. Kanserli hücreler, tiroidin yapısını bozarak nodül oluşumuna veya çevre dokulara yayılıma neden olabilir. Genellikle yavaş ilerler ve erken evrede teşhis edildiğinde tedavi başarısı yüksektir.
Tiroid Kanseri Belirtileri
Büyük bir kısmı belirti vermez. Oluşturduğu belirtiler kanser kitlesinin boyutuna ve yerleşim yerine göre değişir. Ses kısıklığı, boğazda takılma hissi, yutma güçlüğü, boyunda ele gelen şişlikler, ileri vakalarda boyun damarlarına bası yaparak baş ağrısı oluşturma gibi belirtiler olabilir.
Tiroid Kanseri 1. Evre Belirtileri
Evre 1 tiroid kanserinde genellikle belirgin şikayetler olmaz. Çoğu hasta, rutin muayene sırasında boyunda ele gelen bir nodül ile karşılaşır. Nodüller ağrısız olabilir ancak büyüdükçe yutma güçlüğü veya ses kısıklığı yaratabilir.
Bu evrede kanser hücreleri tiroid dışına yayılmamıştır. Ultrason ve ince iğne biyopsisi ile tanı konur. Erken teşhis edilirse cerrahiyle tamamen tedavi edilebilir.
- Yutkunurken hafif rahatsızlık hissi.
- Boyunda şişlik veya sert kitle.
- Ses tellerine bası nedeniyle ses değişiklikleri.
Tiroid Kanseri 4. Evre Belirtileri
Evre 4 tiroid kanserinde tümör çevre dokulara (lenf bezleri, akciğer, kemik) yayılmıştır. Belirtiler şiddetlenir: boyunda belirgin şişlik, nefes darlığı, inatçı öksürük veya kemik ağrıları görülebilir. Bu aşamada tedavi daha agresif planlanır.
Anaplastik kanser gibi nadir türler hızla ilerler ve tedaviye dirençli olabilir. Ancak radyoaktif iyot tedavisi veya hedefe yönelik ilaçlar yaşam kalitesini artırabilir.
- Boyunda asimetri ve hareket kısıtlılığı.
- Kilo kaybı, gece terlemeleri.
- Kemik kırıkları veya sinir basısına bağlı uyuşma.
Tiroid Kanseri Tanısı
Tiroid kanseri tanısında radyolojik bir görüntüleme yöntemi olan ultrasonografi ve ince iğne aspirasyon biyopsisi (İİAB) ön plana çıkmaktadır. Çünkü medüller kanser dışında kan tahlili bize pek yardımcı olmaz. Ultrasonografiyi deneyimli bir radyoloji uzmanı yapmalıdır.
Ultrasonografide tiroid nodülünün şekli, sınırları, iç yapısı, damarlanması ve kalsifikasyon içerip içermemesi gibi bazı parametreler değerlendirilir. Eğer şüpheli bir bulgu varsa radyoloji uzmanı tarafında ultrason rehberliğinde nodülün içine ince bir iğne ile girilerek örnek alınır ve patoloji laboratuvarına gönderilir. Tiroid biyopsisi işlemi 2-3 dakika süren, komplikasyonu olmayan ve ağrısız denilebilecek bir işlemdir.
Tiroid Kanseri Tipleri
- Papiller kanser: En sık görülen ve seyri iyi olan kanser çeşididir. Tüm tiroid kanserlerinin % 80’inden fazlasını oluşturur. Kadınlarda 3-4 kat daha fazla görülür. En sık 30-40 yaş grubunda görülür.
- Foliküler kanser: Tüm tiroid kanserlerinin %5-10’nu oluşturur. Genellikle 50’li yaşlarda görülür. Seyri papiller kanserden daha kötüdür. Kan yoluyla diğer organlara yayılma eğilimindedir.
- Medüller kanser: Tiroid kanserlerinin yaklaşık %2’sini oluşturur. Genetik geçişli olabilir. Bu yüzden medüller kanser tanısı konulduğunda aile bireylerini de kontrol etmekte fayda var. Genetik geçişli olanlar 20 yaş öncesi gibi genç yaşlarda görülürken, genetik geçişli olmayanlar genelde 50 yaşından sonra görülür. Kndaki kalsitonin düzeyi bu kanseriçin önemli bir göstergedir.
- Anaplastik kanser: Tiroid kanserlerin en nadir ve en agresif kanseridir. Hızlı bir şekilde yayılır ve genelde saptandığında hastanın cerrahi şansı olmaz.
Tiroid Papiller Kanserlerinde RF Ablasyon ve Mikrodalga Ablasyon
Tiroid kanserlerinin büyük bir kısmını oluşturan papiller kanserler ablasyon yöntemi ile tedavi edilebilir. 10 mm veya daha küçük boyutlu papiller kanserlerde termal ablasyon yöntemleri çok iyi bir seçenektir
Tiroid Papiller Kanser veya Kanser Şüphesi Olan Nodüllerde Kriyoablasyon Tedavisi
Kriyoablasyon minimal invazif bir ablasyon yöntemidir. Bu yöntemde nodülün içine yerleştirilen iğne, çevresindeki hücreleri soğutarak tahrip eder. Utrasonda, iğne çevresinde buz topu oluştuğu görülür. Buz topunun sınırlarına bakılarak kanserli dokunun tamamen tahrip olup olmadığından emin olunur. Oldukça güvenli ve ağrısız bir yöntemdir.
Sonuç
Prof. Dr. Güner Sönmez olarak tiroid kanseri, erken evrede yakalandığında tedavi edilebilen bir hastalıktır. Boyun bölgenizde şişlik, ses değişiklikleri veya yutma güçlüğü fark ederseniz vakit kaybetmeden bir uzmana başvurun. Unutmayın, düzenli kontroller ve doğru tedavi planıyla bu süreci yönetmek mümkün. Şüpheniz varsa, bugün bir randevu alın ve sağlığınızı ertelemeyin!
