Suprapubik, tıpta kasık kemiğinin hemen üstü anlamına gelir. Pelvik ise leğen kemiği içindeki organları, yani mesane, rahim, yumurtalıklar gibi yapıları ifade eder. US da ultrasonografinin kısaltmasıdır. Yani bu, karın alt bölgesinden, kasık kemiğinin hemen üzerinden yaptığımız bir ultrason işlemidir.
Bu yöntemi, pelvik bölgedeki organları değerlendirmek için bir nevi ses dalgalarıyla fotoğraf çekme aracı olarak kullanırız. Hastalarımız bize genellikle şu gibi şikayetlerle başvurduğunda bu tetkiki isteriz:
- Karın alt bölgesi veya kasık ağrısı
- Adet düzensizlikleri, anormal kanamalar
- Kısırlık (infertilite) araştırmaları
- İdrar yaparken zorlanma, sık idrara çıkma veya idrar kaçırma
- Ele gelen kitle veya şişlik şüphesi
- Gebeliğin erken dönem takibi
Bu işlemi yaparken sizden özellikle idrara sıkışık bir şekilde gelmenizi rica ederiz. Bunun çok önemli bir sebebi vardır. Dolu bir mesane, bizim için arka plan görevi görür.
Düşünün ki, ses dalgaları gönderiyoruz ve bu dalgaların organlara ulaşıp geri yansımasını istiyoruz. Bağırsaklardaki gaz, bu ses dalgalarının geçişini engeller ve görüntü kalitesini çok düşürür. Ancak idrarla dolu olan mesane, sıvı içerdiği için ses dalgalarını iyi bir şekilde iletir. Mesane dolduğunda, hem bağırsakları yukarı doğru iterek görüntü alanımızdan uzaklaştırır hem de rahim ve yumurtalıklar gibi arkasında yer alan organları daha net ve ayrıntılı görmemizi sağlar.
Hekimden Not
Bir radyolog olarak, hastalarıma en önemli tavsiyem, görüntüleme süreçlerini bir ekip çalışması olarak görmeleridir. Sizin doğru hazırlık yapmanız, bizim doğru tanıyı koyabilmemiz için öneme sahiptir. Eğer su içme miktarında veya idrarı tutmakta zorlanacağınızı düşünüyorsanız, bunu randevu alırken veya işlem öncesinde asistanıma belirtmeniz gereklidir. Ancak sizin güçlü bir hasta olduğunuzu biliyor, bunu başaracağınıza inanıyorum.
Bu Ultrason Neden İstenir? Hangi Organlar İncelenir?
Pelvik ultrason, hem kadın hem de erkeklerde birçok farklı şikayetin ve durumun aydınlatılması için istenir. Bu yöntemle görüntülediğimiz organlar cinsiyete göre farklılık gösterir:
Kadınlarda İncelenen Organlar:
- İdrar torbası
- Rahim
- Yumurtalıklar
- Tüpler
Erkeklerde İncelenen Organlar:
- İdrar torbası
- Prostat
- Seminal Veziküller
Bu organların incelenmesiyle; kasık ağrısı, anormal kanamalar, idrar yapma sorunları, kısırlık araştırmaları, pelvik kitle şüphesi gibi birçok duruma tanı konulabilir.
Hazırlık Süreci: İdrara Sıkışık Olmak Neden Önemli?
Geldik suprapubik ultrason hazırlığı sürecinin en can alıcı ve hastalar tarafından en çok merak edilen kısmına. Neden idrara sıkışık olmak zorundayız? Bu rahatsız edici gibi görünen hazırlığın arkasında yatan bilimsel neden oldukça basittir.
Ultrason, ses dalgaları ile çalışan bir görüntüleme yöntemidir. Prob, vücuda ses dalgaları gönderir ve organlardan geri yansıyan dalgaları toplayarak bir görüntü oluşturur. Ancak bu ses dalgalarının en büyük düşmanı havadır (gaz). Bağırsaklarımız ise doğal olarak bol miktarda gaz içerir.
Pelvik bölgede rahim, yumurtalıklar ve prostat gibi organlar, bağırsakların hemen önünde yer alır. Eğer mesane boş ise, bağırsaklar bu organların üzerine yığılır ve içerdikleri gaz, ses dalgalarının geçişini engelleyerek adeta bir perde oluşturur. Bu durumda, incelemek istediğimiz organları net bir şekilde göremeyiz.
- İdrar ses dalgalarını çok iyi iletir. Dolu mesane, prob ile arkasındaki organlar arasında kalarak ses penceresi görevi görür.
- Şişen mesane, gaz dolu bağırsakları yukarı ve yanlara doğru iterek görüntüleme alanımızı temizler.
Bu sayede, mesanenin hemen arkasında bulunan rahim, yumurtalıklar ve prostat gibi organları son derece net ve ayrıntılı bir şekilde değerlendirebiliriz.
İşlem Öncesi Ne Kadar Su İçilmeli ve Ne Zaman Başlanmalı?
Başarılı suprapubik ultrason hazırlığı için genellikle randevu saatinizden yaklaşık 1 saat önce, 1 ila 1.5 litre (yaklaşık 5-6 bardak) su içmeye başlamanız ve randevu saatine kadar idrarınızı yapmamanız istenir. Amaç, işlem sırasında mesanenizin yeterince dolu ve gergin olmasıdır.
Suprapubik Pelvik Ultrason Nasıl Çekilir? (Adım Adım)
Odaya girdiğinizde sizi karşılarız. Ardından endişelerinizi gidermek için detaylı olarak bilgilendiririz. Sonra sizi belden aşağısını rahat bir şekilde açabileceğiniz muayene sedyesine yönlendiririz. Sizden kıyafetlerinizin alt karın bölgenizi ve kasık bölgenizin üst kısmını açık bırakacak şekilde sıyırmanızı isteriz.
İlk olarak, karnınızın alt kısmına, kasık kemiğinizin hemen üzerine oda sıcaklığında veya hafif ısıtılmış, su bazlı şeffaf bir jel sürülür. Bu jel, cildiniz ile ultrason probu arasında hava kalmasını engelleyerek ses dalgalarının vücudunuza kesintisiz bir şekilde girmesini sağlar. Biraz serinlik hissi dışında bir rahatsızlık vermez.
Ultrason başlığını jel sürülü bölgede hafifçe bastırarak gezdiririm. Ekranda organlarınızın siyah-beyaz görüntüleri belirmeye başlar.
Ekrana bakarken aslında bir yandan ölçümler yapmaktayım. Rahminizin boyutlarını, duvar kalınlığını, yumurtalıklarınızın yerini ve boyutunu ölçer, içinde kist veya başka bir anormal yapı olup olmadığını detaylıca inceleriz. Tüm bu işlem genellikle 15 ila 20 dakika arasında tamamlanır.
Görüntüleme bittiğinde, cildinizdeki jeli silmeniz için size bir peçete verilir. Bu jel leke bırakmaz ve kolayca temizlenir. Sonrasında, elde ettiğimiz görüntüleri bir rapor haline getiririz.
İşlem Sırasında Ne Hissedilir? Ağrılı Bir İşlem Midir?
Suprapubik pelvik ultrason, tamamen ağrısız görüntüleme yöntemlerinden biridir. İşlem sırasında herhangi bir acı veya ağrı hissetmezsiniz. Hissedeceğiniz tek şey, probun cildinizdeki hareketi, jelin serinliği ve dolu mesanenin yarattığı baskı hissidir. Bu baskı hissi dışında işlem son derece konforludur.
İşlem Ne Kadar Sürer ve Sonuçlar Ne Zaman Çıkar?
Pelvik ultrason işlemi genellikle 15 ila 20 dakika arasında sürer. İncelemeyi yapan radyoloji uzmanı, işlem biter bitmez genellikle bulgular hakkında size bir ön bilgi verebilir. Bulguların detaylı olarak yazıya döküldüğü resmi rapor ise genellikle aynı gün içinde veya bir sonraki gün hazır olur.
Transvajinal Ultrason Nedir ve Suprapubik Yöntemden Farkı Nedir?
Kadın hastaların değerlendirilmesinde kullandığımız bir diğer önemli pelvik ultrason yöntemi de transvajinal ultrasondur. Bu yöntemin temel farkı, probun karın üzerinden değil, vajina içerisinden kullanılmasıdır. Bu amaçla özel olarak tasarlanmış, parmak kalınlığında ince bir prob kullanılır.
Transvajinal ultrason, probun rahim ve yumurtalıklar gibi organlara çok daha yakın bir konumda olmasını sağlar. Bu yakınlık, çok daha yüksek çözünürlüklü ve detaylı görüntüler elde etmemizi mümkün kılar.
Hangi Durumda Hangi Yöntem Tercih Edilir?
Her durum için farklı yöntem tercih edilmektedir. Zira her durum, farklı görüntüleme tekniği gerektirmektedir. Tercih ettiğimiz yöntemler ve sebepleri şu şekildedir:
Suprapubik Ultrason
Genellikle ilk basamak inceleme olarak tercih edilir. Geniş bir görüş alanı sunar ve mesane gibi büyük yapıları ve büyük kitleleri değerlendirmek için idealdir. Bakire olan hastalarda veya transvajinal incelemeyi kabul etmeyenlerde tek seçenektir.
Transvajinal Ultrason
Rahim içi dokusunun (endometrium) detaylı incelenmesi, küçük yumurtalık kistlerinin veya erken gebeliğin saptanması gibi daha fazla detay gerektiren durumlarda üstündür.
Çoğu zaman bu iki yöntem birbirini tamamlar. Genellikle incelemeye suprapubik yöntemle başlarız, genel bir değerlendirme yaparız.
Adetliyken pelvik ultrason yapılır mı?
Evet, adetli olmak (menstrüasyon) pelvik ultrason yapılmasına engel bir durum değildir. Hatta bazı durumlarda, özellikle kanamanın nedenini araştırmak için adet döneminde bu incelemenin yapılması istenebilir.
İstenen kadar su içemedim veya idrarımı tutamadım, ne yapmalıyım?
Bu durumu mutlaka ultrasonu yapacak olan uzmana bildirin. Mesanenizin doluluk oranı yetersizse, sizden bir süre daha beklemeniz veya biraz daha sıvı almanız istenebilir. Yetersiz hazırlıkla yapılan bir inceleme, tanısal değerini yitirebilir ve işlemin tekrarlanması gerekebilir.
Sonuç: Ağrısız ve Güvenli Bir Görüntüleme Yöntemi
Suprapubik pelvik us nedir sorusunun cevabı; alt karın bölgesindeki organları değerlendirmek için kullanılan, radyasyon içermeyen, son derece güvenli, yaygın ve ağrısız görüntüleme yöntemidir. Hazırlık sürecindeki tek zorluk idrara sıkışık olmak gibi görünse de, bunun ne kadar önemli olduğunu artık biliyorsunuz. Doğru hazırlık, doğru tanı demektir.
Pelvik ultrason ve diğer radyolojik incelemeler hakkında daha fazla bilgi almak veya randevu oluşturmak için iletişim sayfamızı ziyaret edebilir veya doğrudan randevu alabilirsiniz.
